Cải xoong có tác dụng gì? Những điều nên biết trước khi sử dụng

Có những loại rau xuất hiện thường xuyên trong bữa cơm đến mức chúng ta ít khi để ý rằng chúng còn mang nhiều giá trị thú vị khác. Cải xoong là một ví dụ. Loại rau có thân mềm, lá xanh và vị hơi đặc trưng này thường được dùng để nấu canh, xào hoặc ăn cùng các món khác.

Không chỉ dễ chế biến, rau còn chứa vitamin C, sắt, phospho, iốt cùng một số hợp chất tự nhiên. Vì vậy, từ lâu loại rau này không chỉ được sử dụng như thực phẩm mà còn xuất hiện trong nhiều kinh nghiệm chăm sóc cơ thể bằng cây cỏ.

Cải xoong là cây gì?

Cải xoong có tên khoa học là Nasturtium officinale R. Br., thuộc họ Cải – Brassicaceae. Đây là cây thân thảo sống lâu năm, đặc biệt thích môi trường có độ ẩm cao và thường phát triển tốt ở những nơi có nước sạch, chảy nhẹ.

Thân cây mềm, màu xanh, thường dài khoảng 10-40 cm và có khả năng mọc rễ tại những vị trí tiếp xúc với môi trường ẩm.

Lá mọc so le, dạng kép lông chim. Một lá thường có vài lá chét nhỏ, trong đó lá chét ở phần đầu thường lớn hơn. Hoa có màu trắng, kích thước nhỏ và thường mọc thành từng cụm ở đầu cành.

Ở Việt Nam, loại rau này được trồng khá phổ biến để sử dụng làm thực phẩm. Cây sinh trưởng nhanh nên có thể thu hái nhiều thời điểm trong năm nếu điều kiện trồng phù hợp.

Cải xoong có những thành phần gì?

Điều khiến cải xoong trở nên đáng chú ý không chỉ nằm ở hương vị mà còn ở thành phần bên trong.

Rau có chứa vitamin C cùng một số khoáng chất như sắt, phospho và iốt. Bên cạnh đó còn có chất đắng và một glucosid tự nhiên gọi là nasturtiozit.

Khi các thành phần trong cây tương tác với enzym myrosin, chúng có thể tạo nên những hợp chất góp phần hình thành mùi và vị khá đặc trưng của rau.

Chính vì vậy, khi ăn sống hoặc chế biến nhẹ, bạn thường cảm nhận được vị hơi hăng và thanh đặc trưng, khác với nhiều loại rau xanh thông thường.

Công dụng của cải xoong trong đời sống

Ngày nay, cải xoong chủ yếu được sử dụng như một loại rau xanh trong chế độ ăn hằng ngày. Rau có thể góp phần làm phong phú nguồn thực phẩm, đồng thời bổ sung một số vitamin và khoáng chất cho cơ thể.

Trước đây, rau tươi còn được dùng trong kinh nghiệm dân gian dành cho những người cảm thấy cơ thể suy nhược hoặc chế độ ăn thiếu rau xanh.

Vitamin C có trong rau là một trong những thành phần được quan tâm nhiều. Đây là vitamin cần thiết cho nhiều hoạt động bình thường của cơ thể và nên được bổ sung thông qua chế độ ăn đa dạng từ rau củ, trái cây.

Ngoài ra, trong kinh nghiệm sử dụng thảo mộc, loại rau này còn từng được dùng hỗ trợ trong một số trường hợp liên quan đến đường hô hấp hoặc tình trạng cơ thể thiếu vitamin C.

Tuy nhiên, rau xanh vẫn nên được xem là một phần của chế độ dinh dưỡng thay vì sử dụng với mục đích thay thế thuốc chữa bệnh.

Cải xoong ăn sống hay nấu chín tốt hơn?

Đây là câu hỏi khá nhiều người quan tâm.

Cải xoong có thể chế biến theo nhiều cách như nấu canh, xào, làm salad hoặc dùng kèm với các món ăn khác. Mỗi cách đều có ưu điểm riêng.

Ăn rau tươi giúp giữ được hương vị đặc trưng. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất lại nằm ở nguồn gốc của rau. Do cây thường sinh trưởng trong môi trường có nhiều nước và độ ẩm cao nên nếu điều kiện trồng không đảm bảo, rau có nguy cơ tiếp xúc với bùn đất, vi sinh vật hoặc các yếu tố không đảm bảo vệ sinh.

Vì vậy, khi không chắc chắn về nguồn trồng, lựa chọn rau được nấu chín sẽ an toàn và dễ sử dụng hơn.

Trước khi chế biến, cần loại bỏ lá hư, rễ và phần thân già, sau đó rửa kỹ nhiều lần dưới vòi nước sạch.

Có nên ép cải xoong lấy nước uống?

Một cách sử dụng khác là dùng rau tươi để ép lấy nước. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa càng uống nhiều càng tốt.

Nếu muốn dùng cải xoong dưới dạng nước ép, nên lựa chọn rau có nguồn gốc rõ ràng, vệ sinh kỹ và sử dụng với lượng vừa phải. Không nên xem nước ép rau như một phương pháp điều trị bệnh hoặc uống liên tục với lượng lớn chỉ vì cho rằng nguyên liệu tự nhiên luôn an toàn.

Cơ thể mỗi người có khả năng thích nghi khác nhau. Khi xuất hiện cảm giác khó chịu ở bụng, đường tiết niệu hoặc bất kỳ phản ứng bất thường nào sau khi sử dụng, nên dừng lại và theo dõi.

Một số lưu ý khi sử dụng

Dù là loại rau quen thuộc, cải xoong vẫn cần được sử dụng hợp lý.

Người có bệnh lý nền, đang điều trị bằng thuốc, phụ nữ mang thai hoặc người gặp vấn đề liên quan đến thận và đường tiết niệu nên thận trọng nếu có ý định sử dụng rau với lượng lớn hoặc uống nước ép thường xuyên.

Đối với bữa ăn hằng ngày, không nhất thiết phải ăn một loại rau liên tục. Tốt hơn hết nên luân phiên nhiều loại rau, củ và trái cây khác nhau để chế độ ăn đa dạng hơn.

Ngoài ra, không nên hái rau mọc tự nhiên tại ao, mương hoặc những vùng nước không xác định được mức độ sạch chỉ vì thấy cây còn xanh tốt.

Cách chọn cải xoong tươi ngon

Khi mua cải xoong, bạn có thể quan sát một số đặc điểm khá đơn giản.

Rau tươi thường có thân xanh, tương đối giòn, lá không bị vàng hoặc dập nát. Tránh những bó rau có mùi lạ, thân nhớt hoặc phần lá bị thâm nhiều.

Sau khi mua về nên sử dụng sớm. Nếu chưa chế biến ngay, có thể bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh nhưng không nên để quá lâu vì rau mềm và nhiều nước nên khá nhanh mất độ tươi.

Kết luận

Từ một loại rau mọc tốt ở môi trường nhiều nước, cải xoong đã trở thành nguyên liệu quen thuộc trong nhiều bữa ăn. Thành phần chứa vitamin C, sắt, phospho, iốt cùng một số hợp chất tự nhiên giúp loại rau này có thêm giá trị bên cạnh hương vị đặc trưng.

Điều quan trọng không phải là tìm cách sử dụng càng nhiều càng tốt, mà là lựa chọn rau sạch, sơ chế đúng cách và kết hợp với nhiều loại thực phẩm khác trong chế độ ăn hằng ngày.

Một bữa ăn đa dạng, đủ rau xanh và được duy trì đều đặn vẫn luôn là cách đơn giản và thực tế hơn để chăm sóc cơ thể mỗi ngày.